اقتصاد دانش بنیان:شاخص های محور رژیم نهادی و مشوق های اقتصادی

0

اقتصاد دانش بنیان: چرایی، چیستی و چگونگی 

بخش سوم:شاخص های محور رژیم نهادی و مشوق های اقتصادی

یونس محمدی (همکار شبکه ملی سیاست پژوهی STI)

شاخص های مختلفی برای ارزیابی این محور مورد استفاده قرار می گیرد. شاخص های این محور در دو بخش رژیم نهادی و مشوق های اقتصادی تشریح شده است
?شاخص های ارزیابی مشوق های اقتصاد
الف) بازارهای باز: شامل سه شاخص 1. آزادی تجارت، 2. آزادی سرمایه گذاری و 3. سلامت نظام تامین مالی
ب) کارایی قوانین:  شامل سه شاخص  1. آزادی کسب و کار 2. آزادی نیروی کار و 3. نظام پولی کارآمد
ج) حاکمیت قانون:  شامل دو شاخص 1. حفاظت از حقوق مالکیت و 2. دوری از فساد و رشوه خواری
د) دولت محدود :  شامل دو شاخص 1. آزادی مالیاتی و 2. میزان هزینه کرد دولت می باشد.
?که وضعیت ایران از منظر شاخص های آزادی اقتصادی (هر یک از شاخص های فوق الذکر، دارای چندین نماگر برای سنجش می باشند) به شرح زیر می باشد:

photo_2018-02-19_09-52-24

photo_2018-02-19_09-52-31

photo_2018-02-19_09-52-39

 شاخص های ارزیابی رژیم نهادی
پروژه شاخص های حکمرانی جهانی (WGI) شاخص های فردی و ترکیبی حکمرانی برای 215 اقتصاد دنیا را در سال های 1996 تا 2014 در 6 بعد حکمرانی بیان نموده است. این 6 بعد همان ابعاد رژیم نهادی می باشند:
1.پاسخگویی (Voice and Accountability)
2.ثبات سیاسی و عدم خشونت (Political Stability and Absence of Violence)
3.اثربخشی دولت (Government Effectiveness)
4.کیفیت قوانین (Regulatory Quality)
5.حاکمیت قوانین (Rule of Law)
6.کنترل فساد (Control of Corruption)
?این شاخص های 6گانه مجموعه ای از 30 منبع داده ای متفاوت می باشد که در نهادهای مستقل، غیردولتی، سازمان های بین المللی و شرکت های خصوصی تولید می شوند. نمودارهای زیر وضعیت ایران را در 6 شاخص مذکور نشان می دهد.

photo_2018-02-19_10-03-18

photo_2018-02-19_10-03-23    چند نکته
1.مدلهای مختلفی برای سنجش اقتصاد دانش بنیان کشورها وجود دارد، اما اینکه تا چه حد این مدل ها قابلیت کاربرد در کشور است نیازمند بحث و گفتگو است. به همین دلیل است که در سال های اخیر، بحث شاخص های بومی سنجش اقتصاد دانش-بنیان مطرح شده است.
2.اینکه به چه میزان اعداد و ارقام بین المللی به خصوص مدل مذکور قابلیت اتکا و اعتماد دارد نیز یک مسئله اساسی است.
3.توسعه اقتصاد دانش بنیان در اختیار متولیان یک حوزه خاص نیست. هر بخشی از آن متولی و سیاستگذار و مجری خاص خود را دارد. اتفاقا شاخص های محور رژیم نهادی و مشوق اقتصادی که وضعیت مناسبی در کشور ندارد، خارج از حیطه مسئولین حوره علم و فناوری می باشد.
4.مسئولیت اصلی توسعه اقتصاد دانش بنیان طبق مصوبه هیئت دولت یا ستاد اقتصاد مقاومتی در دولت یازدهم به وزارت صنعت و معدن ابلاغ شده است. اینکه مرجع و بازیگر اصلی این حوزه وزارت صنعت و معدن باشد نیز بحثی است که نیاز به بررسی و مداقه دارد.

به اشتراک گذاشتن.

درباره نویسنده

کاندیدای دکتری مدیریت دولتی- خط مشی گذاری و سیاستگذاری دانشگاه تهران، مشاور حوزه سیاستگذاری علم و فناوری، بودجه ریزی و فناوری اطلاعات

کامنت