نهضت های مدیریتی در بخش دولتی 4

0

نهضت های مدیریتی در بخش دولتی

 

اهمیت مدیریت دولتی:
اهمیت مدیریت دولتی بر کسی پوشیده نیست.مدیریت دولتی به چیدمان انسانها (کارکنان و مدیران دولتی)،مواد و پول در قالب برنامه ای مشترک (بین عناصر درون مدیریت دولتی ،مدیریت دولتی و بخش خصوصی و….)برای تحقق اهداف خط مشی عمومی اشاره دارد.
علاوه بر نکات فوق ذکر این نکته ضروری است که مدیریت دولتی در کشورهای اسلامی،مسئولیت کمک به رشد شهروندان را نیز بر عهده دارد.یعنی شرایط را به گونه ای فراهم کند که دین و اعتقادات مردم تقویت و مسیر حرکت آنها همسو با ارزشها و منویات شرع مقدس شود.بنابر این می توان گفت مدیریت دولتی در تقویت رابطه معنوی شهروندان با خداوند وظیفه بستر سازی را بر عهده دارد.
می توان به طور کلی اهمیت مدیریت دولتی را در موارد زیر دانست:

1. مدیریت دولتی تکیه گاه حکمرانی ملی:بی تردید کارویژه دولت در هر کشوری اعمال اراده ملی یا همان اعمال حکمرانی است.از طرف دیگر دولت حکمرانی خود را از محمل مدیریت دولتی به ظهور می رساند.
به عبارتی:عملکرد حکمرانی دولت از طریق مدیریت دولتی به مثابه اکسیژن موجود در هوایی است که تنفس می کنیم.زندگی ملی بدون حکمرانی دولت ممکن نیست.

2. مدیریت دولتی زیر ساخت پیشرفت ،توسعه و تغییر:اگر مردم کشوری تصمیم بگیرند در مسیر توسعه و پیشرفت قرار بگیرند،مهم ترین ابزار ،مدیریت دولتی آن کشور خواهد بود.می توان گفت ،بی تردید مدیریت دولتی توسعه یافته ،محمل تحقق پیشرفتها خواهد بود،اگر چه بخشی از این امور را بخش خصوصی انجام می دهد .
3. مدیریت دولتی سازوکار کلیدی دولت رفاه:مدیریت دولتی نه تنها حافظ شهروندان در برابر خطرات بیرونی یا اغتشاشات درونی است،بلکه بزرگ ترین عرضه کننده انواع خدمات مختلف حتی در کشورهای سرمایه داری دارای دولت محدود می باشد.از این رو ،رفاه شهروندان به شیوه انجام کار ویژه های مدیریت دولتی متکی است.
4. مدیریت دولتی ابزار عرضه خدمات عمومی: مدیریت دولتی در هر کشوری به جز کشورهای دارای دولت رفاه ،متولی اصلی(مستقیم یا غیر مستقیم )عرضه خدمات عمومی به مردم است.
5. مدیریت دولتی مجری اصلی مردم سالاری در کشور: مدیریت دولتی سیمای هر حکومتی را به همگان نشان می دهد. بی شک در هر حکومتی (به خصوص حکومت اسلامی) اهمیت مدیران دولتی در اجرای مردم سا ری (دینی)دوچندان است.
ادعای بسیاری از مصلحان مدیران دولتی آن است که مردم سا ری برای اقامه آزادی وبرابری شکل می گیرد و اگر حکومتی بر فلسفه یا ایدئولوژی مردم سا ری استوار است، سیستم اداره عمومی آن نیز باید ماهیتا دموکراتیک باشد. بر همین سیاق اگر دموکراسی یعنی حکومت مردم، با مردم و برای مردم باشد.

6. مدیریت دولتی ابژه مطالعاتی رشته ای: ابژه مطالعاتی رشته خط مشی گذاری عمومی، حکومت یا همان دولت است و ابژه مطالعاتی مدیریت دولتی به عنوان یک رشته، مدیریت دولتی به عنوان عمل است.
7. .مدیریت دولتی زمینه ساز تقویت باورهای دینی در شهروندان: از آنجا که دین رفتار و نگرش های افراد، کارکنان و مدیران را تحت تأثیر قرار می دهد ، حکومت اس می .باید دین را در زبان و قلب های امت(شهروندان) ساری و جاری سازد.
پیامبران و امامان با تشکیل حکومت (مستقیم یا غیرمستقیم) تلا ش کرده اند مردم را برای زندگی جاودانه ابدی آماده کنند. پیامبران و امامانی که به تشکیل حکومت موفق شده اند، از طریق دستگاه اداری خود ت ش کرده اند زمینه ساز تقویت باورهای دینی در وجود امت خود باشند تا از طریق آن بتوانند آخرت خوبی را برای آن ها رقم زنند.

وظیفه مدیریت دولتی در کشور اسلا می بسیار سنگین تر از سایر کشورهاست؛ زیرا بی دقتی دراجرای وظایف به تضعیف باورهای دینی عده ای از مردم منجر خواهد شد و روح دین داری در کشوررا متزلزل می کند. هرچند مؤمنان واقعی در کشور زیادند ولی هرگونه تضعیف در باورهای دینی منشأ اثرات مخربی برای کشور اسلا می خواهد بود.
8. مدیریت دولتی بسترساز رشد و تعالی انسان ها: در نظام های اسلا می (به طور خاص در ایران) یکی از کارویژه های اصلی دولت که مأخذ رنگ و لعاب سایر کارویژه های دولت است، کارویژه یکپارچه سازی همه وظایف دولت در راستای رشد و تعالی یک یک مردم است. بر این اساس، هدف دولت ازطراحی انواع خدمات، حرکت مردم در راستای رشد و تعالی یک یک مردم می باشد.
9. مدیریت دولتی شالوده و اساس دولت: شاید بتوان حکومتی را بدون قوه مقننه و قضاییه تصور کرد؛ ولی بدون وجود یک ماشین اداری هیچ حکومتی هستی پیدا نمی کند. حکومت های مدرن خود رابه اجرای قانون و حفظ نظم، برقراری عدالت، گردآوری درآمدها و مالیات ها و مشارکت در فعالیت های رفاهی محدود نمی کنند، بلکه خدمات و امور رفاهی بیشتری برای مردم فراهم می کنند .
10. مدیریت دولتی نیروی ثابت و استمراربخش حکومت ها: مدیریت دولتی به مدد مدیران و کارکنان کشوری اداره می شود که به صورت ثابت به انجام وظایف خود می پردازند. مقامات سیاسی با تغییر.دولت ها جابه جا می شوند؛ ولی مدیریت دولتی حرفه ای به استمرار خدمات خود پایبند است.مدیریت دولتی نوعی نیروی بسیار باثبات در جامعه و حافظه جامعه و فرهنگ آن است.

فون اشتاین مدعی است مدیریت دولتی تاج سر همه رشته ها (علوم انسانی، اجتماعی، پزشکی، علوم پایه، فنی و مهندسی) است و سنگ زیربنای همه علوم پیشرفت این رشته است. اگر این رشته پیشرفت کند سایر علوم نیز پیشرفت خواهند کرد. بنابراین اهمیت مدیریت دولتی برای همگان مبرهن و آشکاراست.

✳️تفاوت مدیریت دولتی و بخش خصوصی :

 

بین مدیریت در بخش دولتی و خصوصی شباهت ها و تفاوت هایی وجود دارد. برخی از تفاوت های بنیادی مدیریت دولتی و خصوصی را می توان به این شرح تشریح کرد:

✔️جهت دهی سیاسی: مدیریت در بخش دولتی براساس خط مشی های مقامات سیاسی فعالیت می کند .
ممکن است آزادی عمل مناسبی در انجام وظایف داشته باشد؛ ولی نفس وظایف را سیاستمداران کشور تعیین می کنند. ازاین رو، مدیران دولتی مدیران سیاسی نیز هستند، زیرا بی تردید تزریق سیاست در
اداره، آن ها را وادار می کند آنچه را سیاست می خواهد انجام دهند.

✔️انگیزه سود: حیات و بقای مدیریت بخش خصوصی بسته به سودآوری آن است: ولی عرضه خدمات گاهی به هر قیمتی کارویژه مهم مدیریت دولتی است
خدمات و هزینه ها: در مدیریت دولتی نوعی رابطه از قبل تعیین شده بین میزان خدمت و هزینه پرداختی وجود دارد. به عبارت دیگر، عرضه و تقاضا تعیین کننده قیمت خدمات نیست. بهای آب و برق،
محصولا ت پستی، عوارض جاده ای و … را دولت تعیین می کند و افزایش آن ها به مصوباتی خاص
نیاز دارد.

✔️ماهیت کارویژه ها: مأخذ برانگیختن بخش خصوصی برای ظهور و بروز و همین طور تداوم حیات و
بقا وجود نیازهای اقتصادی است. بخش خصوصی نمی تواند و نمی خواهد باورهای دینی مردم را
تقویت کند و در ساخت آخرتی سازنده به شهروندان یاری رساند .البته این امر درباره کاسب حبیب خداست
صادق نیست. زیرا با روح و ماهیت سوداندیشی این بخش در تضاد است.کارویژه های مدیریت بخش دولتی همه نیازهای انسان را مد نظر قرار می دهد و صرفا هًدف فعالیتش نیازهایاقتصادی نیست.
✔️کارایی: ارزش و معیار غالب موفقیت بخش خصوصی و مدیریت آن کارایی است؛ ولی در مدیریت بخش دولتی کارایی یکی از چند ارزش مهم در کنار دیگر ارزش ها نظیر اثربخشی، عدالت اجتماعی،
شهروندی، نمایندگی و مردم سا ری است. ممکن است فعالیتی چندان کارآمد نباشد؛ اما روح مشارکت
شهروندان در حکومت را تقویت کند. ممکن است فعالیتی کارآمد نباشد؛ اما عزت ملی را ارتقا دهد
کارایی در تخصیص و هزینه کردن بودجه ملی معیار مهمی است که مدیران دولتی به آن توجه می
کنند؛ ولی تنها معیار موفقیت مدیران دولتی نیست.
✔️مسئولیت عمومی: مدیریت دولتی در برابر مردم مسئول است و باید در برابر انتقاد مردم، فشار افکار
عمومی و احزاب سیاسی پاسخ هایی قانع کننده دهد. مدیران دولتی نمی توانند حوادث را مخفی کنند، باید آن ها را در معرض دید همگان قرار دهند.بخش خصوصی مسئولیت زیادی در قبال مردم ندارد و تنها متولی عرضه خدمات و کا ها براساس تقاضای مردم است؛ مگر در شرایطی که مردم از عمل خلا ف شرکتی خبردار شوند و با توجه به فرهنگ عمومی خود نسبت به آن واکنش هایی نظیر تحریم،
بایکوت و … در پیش گیرند

✔️روابط عمومی: میزان تعامل مردم با مدیریت در بخش دولتی بسیار بیشتر و متفاوت تر از مدیریت در بخش خصوصی است.میزان تعاملات رودررو و همین طور الکترونیک مردم با مدیریت در دو بخشنیز متفاوت است.

✔️برخورد یکسان با شهروندان: شیوه برخورد مدیریت بخش دولتی با مردم براساس قوانین، مقررات ورویه هایی یکسان است؛ یعنی میان فقیر و غنی، با شهرنشین و پایین شهرنشین، شمال شهری یاجنوب شهری در قاموس مدیریت دولتی تفاوتی وجود ندارد.

✔️انحصار: دولت و مدیریت دولتی در انجام برخی امور دارای انحصار است، برای مثال در ایرانانحصار دفاع، آب، راه آهن، پست و … در اختیار مدیریت دولتی است؛ ولی در بخش خصوصی انحصار معنا ندارد، زیرا رقابت برنده را تعیین می کند.

✔️مصرف منابع مالی: مدیریت دولتی باید براساس قوانین بودجه، منابع دریافتی را مصرف کند. ازاین رو،دقت و وسواس خاصی در خرج بودجه عمومی وجود دارد. قوه مقننه و سازمان های نظارتی مختلف،بر شیوه و چگونگی تخصیص و خرج بودجه عمومی نظارت می کنند؛ ولی در مدیریت بخشخصوصی بر شیوه تخصیص و هزینه بودجه سازمان، نظارصورت نمی گیرد.تبعات اجتماعی: تبعات اجتماعی مدیریت دولتی بسیار زیاد خواهد بود؛ زیرا هر عیب و نقصی در آن،صدمه ای جبران ناپذیر بر مردم خواهد داشت.خطای یک مدیر دولتی ممکن است تمدنی را از بینببرد، دینی را در چشم مردم تخریب کند، ارزش اسلامی دینی را مخدوش سازد و زحماتی را که برای
شکل گیری حکومتی ریخته شده، پایمال کند و حرمت پیامبران و ائمه را جریحه دار سازد.ولی تبعاتمدیریت در بخش خصوصی گستره بسیار کمتری دارد، به عده ای ضربه می زند یا محصولی را باقیمت با تر به مردم می فروشد و به تعداد محدودی ضرر می رساند.

✔️وجهه اجتماعی: هم در کشورهای مردم سالار و هم در کشورهای اس می، مدیر دولتی امانت دار منفعتعامه است. بنابراین ارج و قرب زیادی در نزد مردم دارد . مدیر دولتی اس می حافظ ارزش های ملیو دینی و پاسدار حکومت است و مسئولیت بیت المال را برعهده دارد؛ بنابراین وجهه اجتماعی بازتریدارد.

جهت دانلود این مقاله کلیک کنید 

تهیه کننده:سیده هدی شمس

 

منبع:
نهضت های مدیریتی در بخش دولتی
گذشته ،حال و آینده
دکتر حسن دانایی فرد

به اشتراک گذاشتن.

درباره نویسنده

کامنت