نهضت های مدیریتی در بخش دولتی18-محتوای چهار ربع چارچوب تلفیقی جدید

0

 

نهضت های مدیریتی در بخش دولتی

بخش هجدهم

 

محتوای چهار ربع چارچوب تلفیقی جدید

در این بخش، چهار سیستم فرعی درون شکل را تشریح خواهیم کرد که دولت، جامعه و مردم از طریق آن ها به عنوان بخشی از یک سیستم مشترک حکمرانی مدرن با هم تعامل دارند.

مدیران دولتی در این چهار سیستم فرعی، به چهار پدیده مهم توجه می کنند که عبارت اند از: 1) تبعیت، 2) عملکرد، 3) رویدادهای ناگهان ظهور و 4) تاب آوری که تقریباً به تفصیل در این بخش شرح داده خواهد شد. 

سیستمهای مدیریت تبعیت

دوره نخستِ ظهور و بروز سازمان ها و نهادهای دولتی به عصر صنعتی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم برمی گردد. این دوره، دوره تولد بوروکراسی وبر و مدیریت علمی تیلور بود و بر فکر و کنش سازمان نهادهای دولتی تأثیر گذاشت. جدایی سیاست از اداره، گمنامی و بی طرفی کارکنان و مدیران دولتی در پرتو نظریه مدیریت اداری ویلسون ، مشخصه این دوره بود.

به طور کلی در این دوره زمانی: 1) به حاکمیت قانون احترام گذاشته می شد، 2) نهادهای دموکراتیک محترم شمرده می شدند، 3) فرایند استیناف، انصاف، شفافیت و پاسخ گویی برای اعمال قدرت را دربر داشت و 4) انتظار این بود که کارکنان و مدیران دولتی پاکی، صداقت و بی طرفی در ارائه خدمات عمومی به عموم مردم را رعایت  کنند.

سیستمهای مدیریت عملکرد

دوران طلایی تبعیت در سازمان های دولتی با پیچیده تر شدن نقش دولت ها و ضرورت انعطاف پذیری در تحقق اهداف عمومی به سر آمد. در این دوره، دولت ها بنا به شرایط متلاطم محیطی، به انواع ابزارها و شقوق خط مشی ای، فرایندهای تصمیم گیری سریع تر، مجاری بهتر و متنوع تر خدمات عمومی متوسل شدند تا عملکرد بالاتر ی را رقم بزنند.

در این بسته مدیریتی، دولت ها برای مدیریت چالش های فرارو، راه های مختلفی را در پیش گرفتند: 1) تأسیس انواع مؤسسه های خاص، سازمان های غیردولتی مستقل، و ایجاد شراکت بین بخش دولتی و خصوصی، 2) نوآوری های جدید در مدیریت دولتی نظیر «قوانین چارچوب» که براساس آن به مدیران دولتی برای ارضای انواع نیازهای شهروندان آزادی عمل بیشتری اعطا می کند، 3) استفاده از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی برای ارتقای بهره وری.

آشتی دادن تبعیت و عملکرد

در سازمان های دولتی گاهی چگونگی انجام کارها به مهمی نتایجی است که در پی آن هستند. به عبارت دیگر کارایی یکی از ارزش های مهم در بخش دولتی است؛ ولی همه ارزش حاکم در بخش دولتی نیست. از این  رو، نوعی توازن بین کنترل و انعطاف پذیری در سازمان های دولتی لازم است.

به نظر می رسد تحقق حکمرانی پایدار و اخلاقی، رویکرد اقتضایی می طلبد. به عبارت دیگر، باید با توجه به شرایط، دولت ها نقش های متفاوتی انجام دهند. این توازن باید طوری طراحی شود که نوعی ترکیب از تبعیت، عملکرد، ناگهان ظهوری و تاب آوری را دربر داشته باشد. گذر زمان نشان خواهد داد دولت ها چه ترکیبی در پیش  خواهند گرفت که منافع جمعی شهروندان را در یک جامعه جهانی شده محقق سازد

سیستم های مدیریت پدیده های ناگهان ظهور

امروزه دولت به تنهایی نمی تواند اهداف متعالی حکومت ها و ملت ها را محقق سازد. در عصر به هم پیوستگی و پراکندگی مسئولیت ها در جامعه ملی و حتی جامعه جهانی، خط مشی های عمومی باید تجلی منافع بسیار متنوع و متفاوتی  باشند.

درواقع محمل خاصیت ناگهان ظهوری، نوآوری ها در دولت است. برای بسترسازی مدیریت خاصیت ناگهان ظهوری، دولت ها باید: 1) بر حکمرانی شراکتی تکیه کنند که مستلزم ظرفیت همکاری مبتنی بر اعتماد متقابل با دیگران و استفاده از نگاه ها و قوت های دیگران است، 2) از شبکه های درون و برون دولت برای بهره گیری از دانش جمعی و زیرساختی مهم برای باهم تولیدی خدمات عمومی استفاده کنند، 3) با مشارکت فعالانه شهروندان به عنوان ابزار هم تولیدی، همسازی و با هم نوآوری کردن از کالاهای عمومی استفاده کنند.

از طرف دیگر، دولت ها برای واکنشی هماهنگ به مسائلی که مرزهای سازمانی، اجتماعی و قانونی­ مسئولیتی را درمی نوردد باید شبکه های پیچیده ای از سازمان را مدیریت و عملیات های گسترده ای را هماهنگ کنند.

درواقع محمل خاصیت ناگهان ظهوری، نوآوری ها در دولت است. برای بسترسازی مدیریت خاصیت ناگهان ظهوری، دولت ها باید: 1) بر حکمرانی شراکتی تکیه کنند که مستلزم ظرفیت همکاری مبتنی بر اعتماد متقابل با دیگران و استفاده از نگاه ها و قوت های دیگران است، 2) از شبکه های درون و برون دولت برای بهره گیری از دانش جمعی و زیرساختی مهم برای باهم تولیدی خدمات عمومی استفاده کنند، 3) با مشارکت فعالانه شهروندان به عنوان ابزار هم تولیدی، همسازی و با هم نوآوری کردن از کالاهای عمومی استفاده کنند .

به طور کلی در یک دنیای غیر قابل پیش بینی که از مسائل بغرنج رنج می برد، دولت ها در انتخاب گزینه ها با دشواری های سختی مواجه هستند. آن ها عمدتاً نقش خود را تضمین تبعیت از قانون و عرضه با کیفیت بالای کالاها و خدمات عمومی تصور می کنند؛ ولی ممکن است برای کامل کردن کانون تمرکز خود بر «تبعیت» و «عملکرد» موضع پیش دستانه ای نسبت به شرایط غیر قابل پیش بینی و غیرخطی رویدادهای پیرامون برای انتخاب گزینه ها اتخاذ کنند. این نقش می تواند از طریق: 1) ایجاد ظرفیت پیش بینی، آزمایش گری و مداخله جلوتر از زمان، 2) کاهش اصطکاک، انحراف خطرات، پرهیز از شکست ها و در پیش گرفتن اقدامات پیشگیرانه برای کاهش تبعات بحران ها و 3) ایفای نقش در تضمین توزیع برابرانه مزایای حاصل از نوآوری های عمده انجام شود. به طور کلی در انجام کارویژه های این سیستم، موارد زیر ضروری است: الف) ضرورت ظرفیت کشف کنندگی رویدادهای ناگهان ظهوری ب) مداخله پیشدستانه در انجام فعالیتها ج)تفکر سیستمی د) نگاه بلندمدت  ه) ظرفیت نوآوری

 سیستم های مدیریت تاب آور ی ملی

یکی از مهم ترین مسئولیت های دولت ها جلوگیری از وقوع مسائلی است که به جامعه آسیب می رساند و اگر موفق به پیشگیری نشوند، برای تضمین امنیت و ایمنی مردم در شرایط مناسب در امور دخالت می کند. حوادث از هر نوع که باشد (حوادث طبیعی، اغتشاشات مدنی و شکست های بازار)، ورود دولت در صورت ناتوانی دیگر بخش ها توجیه پذیر است (منون، 2005)، این نقش در بهترین حالت باید به صورت پیش دستانه صورت گیرد.

اینکه دولت ها و مدیریت دولتی آن ها چگونه می توانند به بهترین وجه تاب آوری خود را (تاب آوری نهادی) افزایش دهند، یکی از جهت  گیری های جدید و مهم مدیریت دولتی است.

  1. ظرفیت پیش بینی کنندگی

به طور کلی برای پیش بینی آینده (علی رغم گونه های مختلف روش شناسی) سه گام کلی را می توان طی کرد: 1) مرحله تحلیل: تمرکز بر یافتن الگوها در دامنه متنوعی از داده ها و پرداختن به سؤال هایی نظیر: واقعیات چیستند؟ چه باید بدانیم؟ چه می تواند کشف شود؟، 2) مرحله تفسیر: تلاش برای برشمردن و استخراج معنای الگو: چه چیزی در حال رخ دادن است؟ و چه معنایی دارد؟، 3) مرحله ترسیم آینده: تمرکز بر آنچه ممکن است رخ دهد که فهمی عمیق از آینده های احتمالی فراروی دولت ها قرار می دهد.

  1. ظرفیت انطباقی

برخی از حوادث و رویدادها را می توان پیش بینی کرد، حتی به صورت احتمالی می توان شکل، محتوا و درجه آن ها را مشخص کرد. این رویدادها احتمالاً رخ می دهند، ولی زمان دقیق و مکان آن ها ممکن است چندان دقیق و واضح نباشد.

  1. کارویژه انطباقی مدیریت دولتی

تلاش دولت ها، ظهور و بروز رویدادهای ناگهان ظهور را متوقف نمی کند، اگرچه دولت ها و شهروندان برای کشف الگوهای در حال ظهور، نوآوری سبک ها و راه های جدید، جلوگیری از وقوع برخی رخدادها، پیش دستی در انجام اقدامات، اصلاح اقدامات فعلی برای دستیابی به دستاوردهای (نتایج) عمومی بهتر می کوشند، ولی رویدادهای غیر قابل پیش بینی ، بروز خواهند یافت و شوک های غیر قابل پیش بینی رخ خواهند داد.

جهت دانلود این مطلب کلیک کنید

تهیه کننده:سیده هدی شمس

 منبع:

نهضت های مدیریتی در بخش دولتی

گذشته ،حال و آینده

دکتر حسن دانایی فرد

 

به اشتراک گذاشتن.

درباره نویسنده

کامنت