چرخه ارزیابی خط‌مشی

0

چرخه ارزیابی خط‌مشی

ارزیابی خط‌مشی عمومی به صورت یک مقطع مستقل انجام نمی‌گیرد، بلکه در قالب یک فرآیند چندین فعالیت را در برمی‌گیرد. بازده مشخص ارزیابی ممکن است به اشکال مختلفی ظاهر شود:

الف) در یک حالت ایده‌آل ارزیابی نشان‌دهنده آن است که برنامه‌ها مطابق اهداف پیش‌بینی شده پیشرفت کرده و اجرای آن‌ها باید همچنان ادامه یابد.

ب) در حالت دیگر ممکن است ارزیابی نشان دهد که در اجرای خط‌مشی کمبودها و تنگناهایی وجود داشته و این مشکلات موجب عدم اجرای برنامه‌ها گردیده است.

ج) در حالت سوم، خط‌مشی از جهت محتوی، مشکلاتی را نشان می‌دهد و خط‌مشی‌گذاران باید در آن تجدیدنظر کنند.

د) ارزیابی خط‌مشی ممکن است نشان‌دهنده آن باشد که مشکل به درستی شناسایی نشده و باید تعریف مجددی از آن به عمل آید.

هـ) در آخرین حالت ممکن است ارزیابی مساله جدیدی را مطرح سازد و دستور کار تازه‌ای را برای خط‌مشی‌گذاران به وجود آورد.

برای ارزیابی خط‌مشی‌های عمومی می‌توان چرخه یا سیستمی را به صورت زیر نظر گرفت:

تشخیص و تعریف مشکل

تنظیم راه­حل

قانونی ساختن

اجرا

ارزیابی

ادامه اجرا

اصلاح شیوه اجرا

اصلاح خط­مشی

تعریف مجدد مشکل

یافتن یک مساله جدید

چرخه ارزیابی خط‌مشی

اعضای زیر نظام‌های خط‌مشی و سایر افراد ذی‌نفع به نوبه خود نحوه اجرا و آثار خط‌مشی را ارزیابی می‌کنند تا بتوانند در صورت لزوم از آن حمایت کنند یا به مخالفت با آن برخیزند. ارزشیابی خط‌مشی فرآیندی است که در آن مشخص می‌شود یک خط‌مشی در عمل از چه ابزارهایی استفاده کرده و درصدد تحقق چه اهدافی بوده است.

عرصه ارزیابی خط‌مشی در عمل فراتر از آن چیزی است که اغلب در متون از آن یاد می‌شود و عمدتاً حول دیوان‌سالاران و مشاوران بخش خصوصی دور می‌زند. تجدیدنظر ممکن است تغییرات جزیی یا بازنگری اساسی مساله را به دنبال داشته باشد یا به طور کلی به خط‌مشی پایان دهد.

در خط‌مشی عمومی اهداف معمولاً آن چنان واضح بیان نمی‌شوند که بتوان میزان تحقق آن‌ها را تعیین کرد. امکان تحلیل عینی نیز محدودیت دیگری است، زیرا برای تدوین معیارهای عینی که بتوان به وسیله آن‌ها میزان موفقیت دولت در ارتباط با ادعاهای ذهنی و مشکلات اجتماعی را ارزیابی کرد، دشواری‌های فراوانی وجود دارد.

ارزشیابی خط‌مشی، مانند سایر مراحل فرآیند خط‌مشی، اقدامی سیاسی است. ساده‌لوحانه است اگر تصور کنیم که ارزیابی خط‌مشی همواره درصدد آشکار ساختن آثار یک خط‌مشی است. در حقیقت در برخی مواقع از آن برای پنهان کردن حقایق خاص استفاده می‌شود. حقایقی که بیم آن می‌رود، دولت را در موضع ضعف قرار دهد.

برای کسب بهترین نتیجه از ارزشیابی خط‌مشی باید محدودیت‌های خردگرایی و نیروهای سیاسی که خط‌مشی را شکل می‌دهند به وضوح شناسایی شود. شاید سودمند‌ترین نتیجه ارزشیابی خط‌مشی نه در نتایج مستقیم آن، بلکه در فرآیند یادگیری خط‌مشی باشد که ملازم آن است. بازیگران خط‌مشی به طور مداوم از ارزشیابی‌های رسمی و غیررسمی خط‌مشی‌های خود نکته‌ها می‌آموزند و مواضع خود را اصلاح می‌کنند.

http://tasmim.blogfa.com/post-361.aspx

به اشتراک گذاشتن.

درباره نویسنده

کاندیدای دکتری مدیریت دولتی- خط مشی گذاری و سیاستگذاری دانشگاه تهران، مشاور حوزه سیاستگذاری علم و فناوری، بودجه ریزی و فناوری اطلاعات

کامنت